وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ مِسْكيناً وَ يَتيماً وَ أَسيراً
وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ مِسْكيناً وَ يَتيماً وَ أَسيراً
[آیه ۸ - سوره انسان]
و غذاي [خود] را با اينكه به آن علاقه [و نياز] دارند، به «مستمند»و «يتيم» و «اسير» اطعام ميكنند.
--------------------------------------------------------
الباقر (علیه السلام)- عَنِ الْأَصْبَغِبْنِنُبَاتَهًَْ وَ غَیْرِهِ عَنِ الْبَاقِرِ (علیه السلام) وَ اللَّفْظُ لَهُ ثُمَّ سَاقَ الْحَدِیثَ إِلَی قَوْلِهِ وَ أَصْبَحُوا مُفْطِرِینَ لَیْسَ عِنْدَهُمْ شَیْءٌ ثُمَّ قَالَ فَرَآهُمْ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) جِیَاعاً فَنَزَلَ جَبْرَئِیلُ (علیه السلام) وَ مَعَهُ صَحْفَهًٌْ مِنَ الذَّهَبِ مُرَصَّعَهًٌْ بِالدُّرِّ وَ الْیَاقُوتِ مَمْلُوءَهًٌْ مِنَ الثَّرِیدِ وَ عُرَاقٍ یَفُوحُ مِنْهُ رَائِحَهًُْ الْمِسْکِ وَ الْکَافُورِ فَجَلَسُوا وَ أَکَلُوا حَتَّی شَبِعُوا وَ لَمْ تَنْقُصْ مِنْهَا لُقْمَهًٌْ وَاحِدَهًٌْ وَ خَرَجَ الْحُسَیْنُ (علیه السلام) وَ مَعَهُ قِطْعَهًُْ عُرَاقٍ فَنَادَتْهُ امْرَأَهًٌْ یَهُودِیَّهًٌْ یَا أَهْلَ بَیْتِ الْجُوعِ مِنْ أَیْنَ لَکُمْ هَذَا أَطْعِمْنِیهَا فَمَدَّ یَدَهُ الْحُسَیْنُ (علیه السلام) لِیُطْعِمَهَا فَهَبَطَ جَبْرَئِیلُ وَ أَخَذَهَا مِنْ یَدِهِ وَ رَفَعَ الصَّحْفَهًَْ إِلَی السَّمَاءِ فَقَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) لَوْ لَا مَا أَرَادَ الْحُسَیْنُ (علیه السلام) مِنْ إِطْعَامِ الْجَارِیَهًِْ تِلْکَ الْقَصْعَهًَْ لَبَرَکَتْ تِلْکَ الصَّحْفَهًُْ فِی أَهْلِ بَیْتِی (علیهم السلام) یَأْکُلُونَ مِنْهَا إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَهًِْ لَا تَنْقُصُ لُقْمَهًٌْ وَ نَزَلَ یُوفُونَ بِالنَّذْرِ وَ کَانَتِ الصَّدَقَهًُْ فِی لَیْلَهًِْ خَمْسٍ وَ عِشْرِینَ مِنْ ذِی الْحِجَّهًِْ وَ نَزَلَ هَلْ أَتَی فِی یَوْمِ الْخَامِسِ وَ الْعِشْرِینَ مِنْهُ.
--------------------------------------------------------
امام باقر (علیه السلام)- از اصبغبننباته و غیر او از امام باقر (علیه السلام) [نقل شده است] و لفظ حدیث [در اینجا] از اصبغبننباته است:
سپس حدیث را ادامه داد تا اینجا که: افطار کردند درحالیکه نزد آنها چیزی نبود. سپس فرمود: «پیامبر (صلی الله علیه و آله) آنها را گرسنه دید و جبرئیل نازل شد و همراه او کاسهی بزرگی از طلا بود که با مروارید و یاقوت آراسته و از نان و آبگوشت و استخوان پر بود و بوی مشک و کافور از آن پخش میشد؛ پس نشستند و خوردند تا اینکه سیر شدند و یک لقمه هم از آن کم نشد. و حسین (علیه السلام) بیرون رفت و همراه او تکّه استخوانی بود و زنی یهودی فریاد زد: «ای خانوادهی گرسنه این از کجا برای شما آمده؟ آن را به من اطعام کن». حسین (علیه السلام) دستش را دراز کرد تا به او اطعام کند که جبرئیل فرود آمد و آن را از دستش گرفت و کاسهی بزرگ را به آسمان برد. پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «اگر خواستهی حسین (علیه السلام) برای اطعام آن زن از آن کاسه نبود، آن کاسه در میان اهل بیتم برکت پیدا میکرد و تا روز قیامت از آن میخوردند و لقمهای از آن کم نمیشد و [بعد از این جریان] نازل شد: یُوفُونَ بِالنَّذْرِ و صدقه در شب بیستوپنجم ذیالحجه بود و هَلْ أَتَی (سورهی انسان) در روز بیستوپنجم آن نازل شد».
--------------------------------------------------------
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۷، ص۲۵۰
بحارالأنوار، ج۳۵، ص ۲۴۱
--------------------------------------------------------
(انسان/ ۸)
الرّضا (علیه السلام)- عَنْ مُعَمَّرِبْنِخَلَّاد عَنْ أَبِیالْحَسَنِالرِّضَا (علیه السلام) فِی قَوْلِ اللَّهِ وَ یُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلی حُبِّهِ مِسْکِیناً قُلْتُ حُبِّ اللَّهِ أَوْ حُبِّ الطَّعَامِ قَالَ حُبِّ الطَّعَامِ.
امام رضا (علیه السلام)- معمّربنخلّاد از امام رضا (علیه السلام) گوید: دربارهی قول خداوند متعال: وَ یُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلی حُبِّهِ مِسْکِیناً از ایشان پرسیدم که: «مقصود این است که خدا را دوست دارند یا آن خوراک را»؟ فرمود: «آن خوراک را دوست دارند (یعنی نیاز به خوردن آن دارند)».
--------------------------------------------------------
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۷، ص۲۵۴
بحارالأنوار، ج۷۱، ص۳۶۷/ البرهان/ المحاسن، ج۲، ص۳۹۷/ نورالثقلین؛ «مسکین قلت حب الله أوحب الطعام» محذوف
--------------------------------------------------------
آیه إِنَّما نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللهِ لا نُريدُ مِنْكُمْ جَزاءً وَ لا شُكُوراً [9]
[و ميگويند]: ما شما را به خاطر خدا اطعام ميكنيم، و هيچ پاداش و سپاسي از شما نميخواهيم.
--------------------------------------------------------
(انسان/ ۹)
الصّادق (علیه السلام)- وَ اللَّهِ مَا قَالُوا هَذَا لَهُمْ وَ لَکِنَّهُمْ أَضْمَرُوهُ فِی أَنْفُسِهِمْ فَأَخْبَرَ اللَّهُ بِإِضْمَارِهِمْ یَقُولُونَ لَا نُرِیدُ جَزَاءً تُکَافُونَنَا بِهِ وَ لَا شُکُوراً تُثْنُونَ عَلَیْنَا بِهِ وَ لَکِنْ إِنَّمَا أَطْعَمْنَاکُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ وَ طَلَبِ ثَوَابِه.
--------------------------------------------------------
امام صادق (علیه السلام)- به خدا این جمله را برای آنها به زبان نیاوردند ولی در دل گرفتند و خدا از آن خبر داد. گویند: «چیزی در عوض از شما نمیخواهیم و نمیخواهیم که قدردانی کنید. تنها برای رضای خدا به شما اطعام کردیم و ثواب او را خواهیم».
--------------------------------------------------------
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۷، ص۲۵۴
بحارالأنوار، ج۶۷، ص۲۲۶/ نورالثقلین/ بحارالأنوار، ج۳۵، ص۲۴۰/ الأمالی للصدوق، ص۲۶۰/ روضهًْ الواعظین، ج۱
